Dòng họ
ROTHSCHILD, Bill Gates, Estee Lauder và George Soros, ... nếu như tiếp tục danh
sách những người giàu có nhất thế giới, thì phải mất nhiều trang giấy.
Nhưng,
ngoài những thành công đến mức gần như cổ tích hoang đường trong tài chính kinh
doanh, những con người nói trên còn có một điểm giống nhau chung khác nữa – đó
là nguồn gốc Do-thái của họ.
Dù cho điều này có lạ lùng đến thế nào đi chăng
nữa, thì trong số những con người giàu có nhất, hầu như ở nước nào trên thế
giới cũng vậy, đều có rất nhiều những người Do-thái. Tại sao lại như vậy? Tại
sao thành công và tiền của lại ưa thích người Do-thái đến như vậy? Hay là những
người dân tộc này có được trong tay những bí quyết làm giàu đặc biệt mà chỉ họ
mới có? "Sự kiện là một điều không thể chối cãi được" - người ta
thường nói như vậy. Và sự kiện thực tế chỉ ra cho thấy là một số lượng lớn
những người rất giàu có như vậy (trong một dân tộc rõ ràng còn xa mới có thể
gọi là đông dân trên thế giới) không thể nào là một sự tình cờ ngẫu nhiên được.
Những nhà bác học nghiên cứu những điều răn cơ sở đạo đức của Do-thái giáo, và
họ đã tìm khám phá ra rằng đa số những điều răn trong số 613 điều răn mà người
Do-thái phải tuân thủ từ thuở xa xưa đến giờ, đến tận ngày hôm nay vẫn còn
nguyên tính thời đại và thực tế quan trọng của chúng.
Có phải chăng là chính
những điều răn và quy tắc sống đó, nằm trong máu tuỷ của người Do thái và được
giữ nguyên truyền từ thế hệ này qua thế hệ khác, đã giúp cho họ đạt được những
thành công to lớn như vậy trong kinh doanh? Xin phép được giới thiệu tóm tắt
với bạn đọc những ý tưởng cơ bản của những nguyên tắc vàng trong làm ăn kinh
doanh đó.
1. Hãy coi tài sản của bạn mình cũng quý
giá như của chính mình
Nếu người nào sống trung thực trong công việc
làm ăn của mình và được người khác tôn trọng, thì người đó được đánh giá như là
đã tuân thủ trọn vẹn những lời răn dạy của bộ Tora. Nhiều người cho rằng sống
đạo nghĩa là biết giữ và tuân thủ theo những lễ nghi tôn giáo. Nhưng trong tiêu
chuẩn của người Do-thái, theo quyển sách dạy sống đạo Talmud của họ, thì thái
độ trung thực của con người trong công việc cũng quan trọng giống như đòi hỏi
tuân thủ những điều răn của Tora. Thậm chí trong sách Talmud đó còn ghi rằng,
khi con người kết thúc cuộc sống của mình trên đất, đến trước mặt toà án thiên
thượng để chờ đợi bản phán quyết về số phận của mình, anh ta sẽ phải trả lời
câu hỏi: "Ngươi đã sống trung thực trong công việc của mình không?"
Trong sách Tora có chép rằng, điều kiện để cho người Do-thái còn được sống
trong đất hứa, đó là những người lái buôn của họ sẽ không lừa gạt khách hàng
của mình. Phục truyền 25:15 "Phải dùng trái cân đúng thật và công
bình, cũng phải có ê-pha đúng thật và công bình, để ngươi được sống lâu trên
đất mà Giê-hô-va Đức Chúa Trời ngươi ban cho ngươi..." Một ông Rabbin Iosi
người Do-thái đã có một lời khuyên mà có thể áp dụng được trong mọi hoàn cảnh:
"Hãy coi tài sản của bạn mình cũng quý giá như của chính mình". Tất
nhiên, những lời dựa trên nền tảng của Quy Tắc Vàng: "Hãy yêu kẻ lân cận
như mình".
Ai đó có thể nghĩ rằng vừa giữ theo Quy Tắc Vàng vừa làm ăn
kinh doanh là không thực tế, thậm chí còn quá ngây thơ nữa. Chính vì lý do đó
mà họ muốn đánh giá đạo đức con người theo việc tuân thủ những nghi lễ tôn giáo
mà thôi. Vì như thế thì dễ sống thực dụng hơn là việc giữ theo tiêu chuẩn đạo
đức cả trong tôn giáo cả trong công việc kinh doanh hàng ngày. Thế nhưng truyền
thống của người Do-thái luôn nhấn mạnh điều này. Trong một đoạn Thi thiên 116
có câu "Tôi sẽ đi trước mặt Đức Giê-hô-va tại đất kẻ sống.”
Những thầy
Rabbin dạy luật của người Do-thái trước kia rất chú ý về một đoạn câu nói
"tại đất kẻ sống", vì theo lời của ông Rabbin Giehuđa, rất nổi tiếng
trong thời của mình, thì cách nói đó có ý nghĩa "là một chỗ như là chợ để
buôn bán" (theo Talmud Babylon). Nghĩa là có thể xét xem đức tin của một
con người có thật không theo cách cư xử của anh ta nơi phố chợ, chứ không phải
là nơi nhà hội. "Chỉ có người nào có thể tin cậy được trong công việc mới
có thể coi là một người sống tin kính đạo đức"...
2.
Đừng mua đồ ăn cắp
Cốt lõi của nguyên tắc này là những suy nghĩ
sáng suốt lành mạnh. Thí dụ, nếu một người bán hàng đón gặp bạn ngoài đường rồi
đề nghị bạn mua những đồ ăn thức uống với giá chỉ bằng một nửa, lại còn đem chở
đến tận nhà nữa. Bạn không có cách nào để kiểm tra xem người đó đã kiếm được
những mặt hàng đó một cách trung thực hay không. Nhưng trong những trường hợp
này, luật của người Do-thái đòi hỏi bạn phải coi người đó là không trung thực,
và phải tránh không mua hàng của họ.
Thông thường, người mua đồ ăn cắp không tự
coi mình là người không trung thực, và vẫn cho rằng mình còn tốt hơn gấp vạn
lần loại người mà đang bán hàng cho họ. Thế nhưng luật của người Do-thái không
đồng tình với quan điểm trên: "Cấm không được mua của kẻ trộm những tài
sản nó ăn cắp được. Đó là tội lỗi, vì nó khuyến khích kẻ tội phạm và thúc giục
kẻ trộm lại ăn cắp tài sản của người khác." Cuối thập kỷ 80 trên thị
trường tài chính NewYork xảy ra một vụ tai tiếng lớn về việc mua đồ ăn cắp. Một
nhà doanh nghiệp bỏ tiền ra để mua chuộc những nhân viên của các công ty luật
và tài chính để có được thông tin về thời điểm các công ty mà ông ta có quan hệ
làm ăn sẽ được đem ra bán.
Biết rằng cổ phần của các công ty này sẽ lên giá
nhiều, ông ta đã thu mua hết chúng và trong vài năm sau đó thu được nhiều triệu
đô-la tiền lời. Thế nhưng khi vụ này phát lộ ra, ông ta và những người đã bán
thông tin cho ông ta đã bị đưa ra trước pháp luật. Mua lại thông tin từ những
người không có quyền sở hữu hay là bán nó – đó cũng một hình thức khác của việc
tìm cách mua đồ ăn cắp.
Nói một cách đơn giản – nếu ai đó tìm cách bán cho bạn
cái gì không thuộc quyền sở hữu của anh ta – thì bạn không được quyền mua nó.
Như trong sách Châm ngôn có nói: "Kẻ nào chia phần với kẻ trộm thù ghét
chính linh hồn mình" (Châm ngôn 29:24)
3. Hãy
làm những việc lành
Dù trong luật pháp và truyền thống của người
Do-thái việc bố thí tiền bạc được đặt vị trí rất cao, nhưng làm những việc lành
bao giờ cũng được coi là quan trọng hơn Các việc lành coi trọng hơn là bố thí
bởi ba lý do:
- Việc bố thí chỉ dùng tiền bạc, nhưng việc
lành vừa dùng tiền bạc, lại vừa có sự tham gia của cá nhân -
Việc bố thí chỉ làm cho những người nghèo, trong khi việc lành có thể làm
cho cả người nghèo và người giầu. - Việc bố thí chỉ làm cho
những người đang sống, trong khi các việc lành có thể dành cho cả những người
đang sống và những người đã chết.
Luật Do-thái đánh giá cao việc làm những điều
lành. Thật đúng như vậy vì đó là một việc khó khăn. Càng thêm năm tháng thì
nhiều người trong số chúng ta đi đến ý nghĩ cho rằng thà hy sinh tiền bạc còn
hơn là thời gian, vì vậy nên truyền thống Do-thái dạy rằng món quà quý giá nhất
đó là thời gian và tấm lòng nồng hậu.
4. Đừng lười
làm việc tốt
Một điểm chung của những người có thái độ thờ ơ không
muốn giúp đỡ người khác, đó là sự bủn xỉn, thể hiện ra khi người có của không
giúp kẻ bần hàn.
Thế nhưng, thường xuyên gặp hơn cả là người ta không giúp đỡ
người khác không phải vì sự bủn xỉn, mà là vì sự lười nhác. Không làm việc lành
cho người khác chỉ vì sự lười biếng của bản thân chính là sự ích kỷ. Những việc
lành đôi lúc phải đòi hỏi nhiều công sức và cố gắng, nhưng nó thật sự xứng đáng
để được dành thời gian cho nó!
5. Đừng nói dối
Hãy
luôn nhớ rằng trên đầu ta luôn có một cặp mắt đang dõi theo... Có một lần một
thầy Rabbin đi nhờ xe ngựa kéo của một người. Đang đi giữa đường qua một cánh
đồng đầy hoa quả ngon lành, bỗng nhiên người chủ xe dừng lại (không biết người
mình đang chở trên xe là ai) và nói: "Tôi muốn hái ít hoa quả của cánh
đồng này. Nếu thấy có ai đến gần thì ông kêu lên nhé." Anh ta đi vào cánh
đồng, ông Rabbin bỗng nhiên la lên: "Người ta thấy hết rồi, người ta thấy
hết rồi!" Hoảng sợ, anh chàng kia nhay lên xe và họ chạy đi. Được một đoạn
anh ta ngoảnh lại và không thấy ai đuổi theo cả.
"Tại sao ông lại la lên
lúc nãy. – Anh ta tức giận hỏi ông Rabbin. Có ai nhìn thấy chúng ta đâu?"
Khi đó Rabbin chỉ tay lên trời và nói: "Chúa Trời đang theo dõi đấy. Chúa
Trời bao giờ cũng luôn theo dõi."
6. Hãy ban cho
với lòng vui mừng
Theo luật của người Do-thái, không được phép ban
phát của bố thí với nét mặt không vui, mà phải thể hiện lòng tốt của mình ra
với người nghèo. Trong quyển Mishna Tora một Rabbin nổi tiếng đã viết:
"người ban của bố thí mà cau có không vui lòng thì làm một việc không xứng
đáng, cho dù anh ta có ban phát cả ngàn đồng bạc.
Bởi vì anh ta phải ban cho
với lòng tốt, vui mừng, và thương cảm với tình cảnh của người đang gặp khó
khăn" Tất nhiên tiền bạc đóng một vai trò quan trọng, nhưng thậm chí khi
không có gì để cho cả, vẫn có thể ban phát lòng tốt của mình.
7.
Khi có người đến xin và nói "tôi đói"
Trong một thành
phố lớn có rất nhiều người ăn xin dọc đường. Điều đó không dễ chịu chút nào.
Trong trường hợp đó phải biết cư xử như thế nào? Sách Talmud của người Do-thái
cũng cho lời khuyên cư xử cho những ai gặp phải những người ăn xin, rằng nếu người
ta đến xin quần áo vật dụng, thì phải tìm hiểu kỹ xem người đó có thật sự thiếu
thốn không, nhưng nếu người ta đến xin ăn, thì không cần tìm hiểu gì cả (phải
tìm cách cho người ta ăn ngay lập tức, vì có thể người kia sẽ kiệt sức chết đói
trong khi tra hỏi tìm hiểu) Nhưng làm thế nào khi ta không thể xác định được kẻ
ăn xin đó có nói thật hay không? Có thể hắn dùng tiền đó để đi mua rượu hay
thuốc kích thích?
Một Rabbin đã nói như sau: "Tôi luôn vui sướng khi có cơ
hội để bố thí, cho dù trong cả trăm người ăn xin chỉ có một người thực sự là
cần. Nhưng có một số người cư xử cứ như là trong một trăm người có thể có một
kẻ lừa đảo, cho nên họ tự cho mình quyền không bố thí”.
Chính xã hội tiên tiến
ngày nay nhận thức được tầm quan trọng lớn lao của công việc từ thiện để ổn
định các quan hệ xã hội và giữa các tầng lớp, cho nên càng nhiều tổ chức và
hàng triệu người trên thế giới tham gia các hoạt động từ thiện.
8. Đừng lãng phí thời gian vô ích
Mặc dù là còn có rất ít thời gian rảnh, một số
người vẫn tìm mọi cách để giết nốt nó: bật TV lên, hoặc ngồi không chẳng lảm gì
cả. Nhưng đấy không phải là chúng ta giết thời gian, mà thời gian trống đang
giết chúng ta. Trong năm phút đó có thể lấy một quyển sách đọc được vài trang,
hoặc nhớ lại một số ý tưởng.
Giám đốc trường đại học Yeshiva có một lần đưa
vào thực nghiệm những lớp học đặc biệt chỉ có năm phút. Thậm chí cả những người
sống ở xa cũng phải đến dự những lớp đó. Ông thầy Rabbin giải thích: “Tôi muốn
để các bạn hiểu được rằng – thậm chí chỉ năm phút cũng làm được một điều gì
đó.”
Trong quyển sách của German Vuk “Sự nổi loạn của
Ca-in”, Villy, nhân vật chính, nhận được một bức thư từ cha mình. Đang chết dần
vì bệnh ung thư, ông ta suy ngẫm về cuộc đời mình, về việc ông đã đạt được ít
hơn nhiều so với sự trông đợi, và ông cảnh báo đứa con mình: “Nếu có thể được,
con hãy ghi nhớ: không có gì, không có gì, không có bất cứ điều gì giá trị hơn
thời gian. Có thể con nghĩ rằng con còn có nhiều thời gian dự trữ lắm, song
thực ra không phải thế. Những tiếng đồng hồ lãng phí phá hoại cuộc đời con cả
lúc trẻ, cũng như lúc gần kết cục, chỉ có điều lúc gần kết cục con sẽ cảm thấy
rõ hơn và nhận thức tốt hơn mà thôi.”
Để áp dụng vào kinh doanh có thể nói rằng con
người không tiêu phí thời gian, mà đầu tư nó. Vì vậy thời gian cũng giống như
tiền, có thể xử dụng như một nguồn tài nguyên, mà nếu được dùng vào những hành
động đúng dắn, sẽ từng bước từng bước đưa bạn đến gần những mục tiêu quan trọng
của cuộc đời. Cùng lúc đó, cách xử dụng thời gian không đúng sẽ đẩy xa bạn ra
khỏi việc hoàn thành những mục đích cuộc sống. Nếu tiền có thể tích góp dưới
dạng tiết kiệm, thì thời gian, thật đáng tiếc thay, không thể tích góp được mà
sử dụng trong tương lai. Thời gian đi mà không bao giờ trở lại, và điều duy
nhất thuộc quyển của chúng ta – đó là không đánh mất nó vô ích.
9. Hãy tránh xa người láng giềng xấu.
Sách To-ra kể rằng người cháu của Áp-ra-ham là
Lót đã sống nhiều năm gần ông chú mình. Sau đó cậu đã chuyển nhà đến thành
Sô-đôm, là thành phố mà trong To-ra là biểu tượng của sự ác. Và mặc dù Lót chưa
bao giờ giống như những người láng giềng của mình, cảm giác giống như là ông đã
bị nhiễm một số điểm tính cách của họ.
Vì, khi người dân thành phố đòi hỏi Lót
phải đưa hai người khách cho họ lăng nhục, thì ông từ chối, nhưng thay vào đó,
ông lại cư xử rất hèn hạ bằng cách đưa ra cho họ hai đứa con gái còn đồng trinh
của mình. Khi Đức Chúa Trời hủy diệt thành Sô-đôm, Ngài đã đến cứu Lót, nhưng
chưa chắc đã phải vì cớ ông này là người tin kính, mà là vì ông là cháu của
Áp-ra-ham.
Do-thái giáo cho rằng ảnh hưởng của môi trường
xung quanh là rất lớn. Trong một đoạn khác của To-ra, có kể về chuyện con cháu
Cô-rê thuộc chi phái Lê-vi và cả 250 người con từ chi phái Ru-bên đã liên kết
với nhau để chống lại Môi-se. Nhưng người giải kinh To-ra suy nghĩ nhiều về vấn
đề làm thế nảo để xảy ra chuyện con cháu Cô-rê đã liên kết được với những kẻ
đồng mưu kia.
Ông Rashi, một thầy giải kinh thế kỷ thứ mười một, đã giải thích
thế này: trong thời gian đi trong đồng vắng, Cô-rê và gia đình đã sống vách
liền vách với các con cái nhà Ru-bên. Dựa trên những gì chúng ta được biết từ
To-ra, có thể đưa ra kết luận rằng Cô-rê đã dùng lời hùng biện mà gây ảnh hưởng
lên những láng giềng của mình và họ đã liên kết với cuộc nổi loạn của ông ta.
Ngay sau đó Đức Chúa Trời đã hủy diệt Cô-rê và những kẻ đồng lõa. Trong sách
Mishne có lời chép (trong một ngữ cảnh khác) “khốn thay cho kẻ ác và láng giềng
của hắn.”
Như những câu chuyện về Lót và Cô-rê cảnh báo
chúng ta, cái ác có thể có ảnh hưởng mạnh hơn cả cái tốt. Thí dụ, “một đứa trẻ
hư” dễ dụ dỗ “đứa trẻ ngoan” dùng ma túy hơn là “đứa trẻ ngoan” giáo dục được
“đứa trẻ hư”. Đối với người lớn cũng vậy thôi. Thời đó Lót đã chẳng làm cho các
láng giếng mình được tốt lên, nên ông đã không tránh được ảnh hưởng của họ.
Hãy tránh xa những người láng giếng xấu. Và,
quan trọng hơn cả, là hãy để ý làm sao cho con cái bạn cũng biết cư xử như vậy.
10. Đừng nói gì, nếu không có gì để nói
Có một lần một thành viên trẻ nghị viện đã hỏi
lời khuyên của Bên-gia-min Diz-ra-e-li, thủ tướng Anh quốc thời thế kỷ XIX, khi
nào thì nên lên tiếng trong các vấn đề tranh cãi.
- Anh có thể nói một điều gì mới, mà trước kia
anh chưa nói không?
- Không, tôi chỉ muốn người đi bầu được biết về
việc tôi tham gia vào các cuộc tranh luận.
- Thế thì hãy im lặng, chẳng thà để mọi người
nói về anh: “Thật thú vị, không biết anh ta nghĩ về vấn đề đó như thế nào”, còn
hơn là để họ nói: “anh ta phát biểu thế để làm gì cơ chứ?” – ông thủ tướng trả
lời.
Theo quan sát của ông Diz-ra-e-li, một số người
lên tiếng phát biểu chỉ để cho mọi người chú ý đến sự có mặt của họ mà thôi. Có
một lần ông Mal-bim (Leib Ben Jakhin Michael), một nhà bình luận To-ra nổi
tiếng thế kỷ XIX và một giảng viên, đã có mặt tại một bài giảng dài dòng và vô
bổ của một người về chủ đề sự suy xét nhạy bén và những quan điểm về tương lai.
Cảm thấy là mình đang lãng phí thời gian, ông Mal-bim nhận xét: “sách Truyền
đạo có đưa ra hai mươi hai đôi đối kháng bất di bất dịch, thí dụ như “có kỳ yêu
và có kỳ ghét” hay là “có kỳ khóc và có kỳ cười”.
Nhưng trong các trường hợp đó
đều có cả vị trí trung gian nữa. Có thể không yêu mà cũng không ghét, hoặc
không khóc mà cũng không cười. Nhưng có một đôi mà luôn luôn khiến tôi phải
thực sự suy nghĩ: “có kỳ im lặng và có kỳ nói”.
Cho đến ngày hôm nay tôi chưa
hiểu nổi đâu là điểm trung gian của đôi đối kháng này. Nhưng, sau khi nghe bài
phát biểu hôm nay, tôi hiểu rằng người ta có thể nói (không giữ sự im lặng) và
cùng lúc đó chẳng nói lên điều gì cả!”
11. Hãy hạn chế cơn thịnh nộ của mình, chỉ nên
giận hoàn cảnh bất lợi mà thôi.
Cơn giận làm lu mờ trí khôn, còn cơn thịnh nộ
phá hủy nó. Tal-mút dạy rằng: khi người khôn đánh mất sự tự kiềm chế, anh ta
cũng đánh mất cả trí khôn mình. Thí dụ, trong sách Dân số ký có kể trường hợp
xảy ra với Môi-se, một nhà tiên tri vĩ đại nhất trong số các tiên tri.
Đức Chúa
Trời phán truyền với ông rằng ông phải ra lệnh (nói) với tảng đá, để nó chảy
nước ra. Đầy bực tức vì sự lằm bằm thường xuyên của người do-thái, Môi se đã giơ
gậy đập vào tảng đá và la lên: “Hỡi dân phản nghịch! hãy nghe, chúng ta há dễ
khiến nước chảy từ hòn đá nầy ra cho các ngươi được sao?”
Trong cơn thịnh nộ chúng ta có xu hướng hành
động đột ngột và nói những điều ngu xuẩn. Từ “chúng ta” có thể khiến liên tưởng
rằng chính Môi-se và người anh của ông sẽ làm ra phép lạ. Môi se không muốn như
vậy, nhưng người Y-sơ-ra-ên có thể nghĩ rằng chính tiên tri và anh của ông là
thần. Môi-se đã bị phạt một cách rất nghiêm vì sự bùng nổ cơn thịnh nộ của
mình: Đức Chúa Trời đã không cho phép ông được đặt chân và Đất hứa (Dân số ký
20:12). [từ ND & BBT: một lỗi nữa của Môi-se là ông không chỉ nói với hòn
đá, mà còn giơ gậy lên đập vào nó. Nếu ông chỉ nói, mà hòn đá chảy nước ra thì
thật rõ ràng là phép lạ của Chúa Trời, còn khi ông đã đập cây gậy, thì người ta
có thể nghĩ rằng đấy là ông đã biết chỗ có mạch nước và dùng cây gập đập vỡ hòn
đá cho nước chảy ra mà thôi.]
Các bạn có thể nhớ ra được lúc nào trong cơn
thịnh nộ bạn đã nói một điều mà sau đó phải hối tiếc không? Nếu không, có lẽ
bạn có trí nhớ quá là kém.
Khi đánh mất sự tự kiềm chế, chúng ta thường
chuyển sang tấn công cá nhân. Nhiều người xử dụng những cụm từ “cả đời”, “luôn
luôn” (“Cả đời mày chẳng gì cho đúng được”), hoặc “chẳng bao giờ” (“Anh chẳng
bao giờ biết nghĩ đến ai hết, chỉ biết nghĩ về mỗi mình thôi”).
Những lời tấn công như vậy làm mất lòng người
ta. Anh ta sẽ không thể không nhận lỗi mình mà không thừa nhận sự vô tích sự
hoàn toàn của mình: (“Đúng rồi, tôi cả đời chỉ làm hỏng việc thôi”), hoặc sự
ích kỷ của mình (“Đúng rồi, tôi là kẻ ích kỷ đến tận xương tận tủy, tôi chỉ lo
nghĩ đến mình mà thôi”).
Quan trọng nữa là những lời tấn công đó là bất
lịch sự, vì đó là điều dối trá. Chẳng có thể nào có chuyện người mà bạn mắng đó
lại tồi tệ đến mức đó.
Hãy tuân thủ những nguyên tắc giúp ta kiểm soát
được cảm xúc (và lưỡi mình): hãy hạn chế cơn thịnh nộ, có tức giận thì chỉ tức
giận hoàn cảnh xấu thôi. Giận bao nhiêu tùy thích, nhưng những lời nói ra chỉ
hướng tới đúng những hoàn cảnh đã chọc giận bạn thôi. Khi đó bạn sẽ không nói
những lời mà có thể sẽ vĩnh viễn xúc phạm người khác.
Những từ kiểu như “luôn luôn”
hoặc “chẳng bao giờ” và xu hướng muốn “chụp mũ” (chỉ tổng quát cái xấu) sẽ
khiến người ta nói ra những lời rất khó tha thứ và không thể nào quên đi được.
Nếu bạn có tính nóng nảy, hãy cố nghe theo lời
khuyên khôn ngoan của một nhà thơ và một nhà triết học thế kỷ thứ XI
Sa-lô-môn-Ibi-Gáp-ri-ên: “Tôi có thể từ chối những lời mình chưa nói ra, nhưng
chẳng thể nào lấy lại được những gì đã nói.”
12. Hãy xét khoan hậu về mọi hành động của người
khác
Bạn có biết câu thành ngữ “Hãy xét khoan hậu về
mọi hành động của người khác” chưa? Nếu chưa, thì có thể qua những bản dịch
khác không hoàn toàn chính xác: “Hãy xét khoan hậu mọi người”, hoặc “Nếu còn
phân vân, hãy giải quyết tốt cho người ta”.
Một thái độ cư xử như vậy có thể bị coi là thiếu
suy nghĩ.
Liệu chúng ta có phải đối xử khoan hậu với kẻ trộm bây giờ đang muốn
xin vào làm người thu ngân ở ngân hàng? Người phụ nữ phải trả lời gì với lời đề
nghị của người đàn ông, mà vợ anh ta mới đòi ly dị vì bị đánh đập? Liệu cô ta
có nên theo nguyên tắc: “nếu còn phân vân, hãy giải quyết tốt cho người ta”?
Trong thực tế, dịch cho đúng ý hơn câu thành ngữ
đó phải là: “Hãy xét khoan hậu về mọi hành động của người khác”. Nói một cách
khác, khi đánh giá về cư xử của một người khác, đừng chỉ nghĩ về một hay là hai
hành động xấu, mà phải chú ý đến cả những điều tốt mà con người đó đã làm nữa.
Thí dụ, cách đây không lâu trong một tạp chí có một bài báo ra mắt để phê phán
ông Oscar Shindler, trong đó chủ yếu kể về những chuyện đeo đuổi phụ nữ của ông
ta. Thêm vào đó, trong thời kỳ Thế chiến lần thứ hai, Shindler cũng chẳng có gì
nổi bật về những nguyên tắc trong quan hệ làm ăn.
Thực tế là ông ta cũng có những mặt tiêu cực.
Nhưng ông đã liều mạng để cứu thoát hưon 1150 người Do-thái khỏi tay phát-xít.
Sự liều mình hy sinh của ông quan trọng hơn nhiều mọi thiếu sót, và chúng ta
phải tính đến điểm này.
Luân lý Do-thái dạy: nếu bạn biết nhiều điểm tốt
về con người và bỗng nhiên gặp phải chuyện anh ta đã phạm một sai lầm, thì đừng
vội khinh thường người đó. Tốt hơn cả là hãy cố hiểu vì sao anh ta lại cư xử
như vậy. Hãy tìm lý do để bào chữa cho hành động của anh ta
Vì sao những người Do
Thái lại có những thành công lớn lao như vậy?.Có thể kể ra 10 bí quyết của họ
,đó là.
No 1: Coi trọng trí tuệ hơn tri thức
Trí tuệ quan trọng hơn tri thức
Người có trí tuệ càng khiêm tốn
Trí tuệ quan trọng hơn nguồn gốc xuất thân
Kinh sách doanh thương - Trí tuệ
Trí khôn đồng nghĩa với trí tuệ
Thành công không chỉ do tri thức, cần có trí tuệMưu trí - kho báu của nhân sinh
Trí tuệ chắp cánh cho tâm hồn
No 2: Kiên trì học tập suốt đời
Tinh thần hiếu học, ham hiểu biết
Học tập là một nghĩa vụ
Sinh mệnh có thể chấm dứt, học tập thì không
Không ngừng học tập
Tích cực tiến lên, học không biết đủ
Thắc mắc giúp ta học tập tiến bộ
Học tập - tiếp cận sự hoàn mỹ
Học tập không bao giờ muộn
Học tập phải có mục tiêu
Khéo khai thác tiềm năng của mình
No 3: Tri thức quý hơn tiền bạc
Tiền bạc có thể bị tước đoạt, tri thức thì không
Coi trọng giáo viên và cha mẹ cao nhất
Giáo dục - mảnh đất mầu mỡ vun trồng tri thức
Nghiện sách như cơm ăn, tri thức là sinh mệnh
Doanh nhân cũng theo đuổi học thức uyên bác
No 4: Nghịch cảnh – một cơ hội trong đời
Tự lực tự cường, quyết giành thắng lợi
Quyết không nản trước thất bại
Lạc quan trước khó khăn
Nghèo khổ trở thành tỷ phú
Nhìn xa trông rộng, bình tĩnh đối phó với hiểm
nghèo
Tai ương hun đúc sức chịu đựng phi thường
Biến tai ương thành động lực lập nên sự nghiệp
Tinh thần mạo hiểm được phát huy trong nghịch cảnh
Chuyện về nhà văn nữ Do Thái đoạt giải thưởng
Nobel
Dùng ý chí bất khuất chiến đấu với nghịch cảnh
Thất bại là mẹ thành công
No 5: Quý trọng thời gian hơn tiền bạc
Thời gian là sinh mệnh, một đi không trở lại
Không được lãng phí thời gian
Quý trọng sinh mệnh, ngày nào cũng là ngày cuối
cùng trong đời
Không đánh cắp thời gian của người khác .
Quản lý tốt thời gian sẽ nắm được sinh mệnh
Làm chủ thời gian
Giá trị của thời gian thể hiện rõ trong kinh
doanh
Nắm chắc thông tin, ra tay trước
Thời gian là hàng hóa, tuyệt đối không được lãng
phí
Tôn trọng khế ước - tôn trọng thời gian
No 6: Căm ghét quyền uy, bản thân không uy quyền
Không mù quáng phục tùng quyền uy, hãy theo đuổi
độc lập cá nhân
Trừ Chúa, không ai có quyền uy tuyệt đối
Căm ghét quyền uy nhưng không phản đối lãnh đạo
có trợ thủ
Luật pháp vẫn có thể bị "nghịch đảo"
Biện pháp tốt nhất để đánh đổ quyền uy của luật
pháp – dung "tiểu xảo lách luật"
No 7: Khéo đối nhân xử thế, thỏa mãn với bản
thân
Vượt qua bản thân mình hơn vượt qua người khác
Điều thiện giúp cho nhân tính tốt đẹp hơn
Trong cái khổ có cái sướng - Trí tuệ xử thế
Tiếng cười hài hước - Liều thuốc bổ quý nhất
Khoan dung bản thân, tiền và tình không có gì
nhơ nhuốc
Tràn trề hi vọng vào bản thân, thực sựcó hy vọng
trong cuộc sống
Coi trọng mình và coi trọng người
Nhận - cho, con đường nhân sinh bền vững
Nhiệt tình phải dựa vào lý trí
Han rỉ không hoàn toàn có hại
Tự cao tự đại, con đường ngắn nhất dẫn đến tội lỗi
Yêu thương mình mới biết yêu thương người
Tự nắm lấy vận mệnh trong tay mình
Tin vào bản thân, có ý thức độc lập mạnh mẽ
Vượt bản thân mình - một nguồn sinh mệnh
Vạn sự khởi đầu từ bản thân mình
Sức khỏe, điều quan trọng nhất
Ngày nghỉ thực sự mới có tác dụng
Không trốn tránh trách nhiệm, mình làm mình chịu
Phải tận hướng cuộc sống
Làm chủ bản thân, không làm nô lệ cho tâm tư
tiêu cực
Biết nhẫn nại
Sống điều độ mới có khoái lạc thực sự
Đối xử tốt với người nghèo
Yêu thương mọi người trên đời, kể cả kẻ thù
Giữ bí mật chuyện riêng tư của người khác
Quý trọng người và vật thân quen
Coi niềm vui của người là niềm vui của mình
Không cưỡng bức người khác
Mọi người đều có mạnh yếu, ưu nhược
Trong đàm phán không mang lòng oán thù
Nên nhận mình yếu kém
Tôn trọng lẫn nhau, khoan dung độ lượng
No 8: Nghe quan trọng hơn nói
Ghét người làm lời thêu dệt
Nói ít nghe nhiều, lắm điều hay
Cẩn trọng cái họa miệng
Nắm được tin tình báo tốt nhất
Khi nó phối hợp nhịp nhàng với tư thế và phong
thái
Một cuộc đàm phán xuất sắc của doanh nhân Do
Thái Jofer
No 9: Giữ lập trường khác người
Lập trường cá nhân quan trọng hơn gia tộc
Đặc điểm tình yêu, hôn nhân của người Do Thái
Tôn trọng phụ nữ hơn các dân tộc khác
Nhìn vấn đề theo nhiều góc độ khác nhau
Giữ đúng cam kết, một sự công bằng về hình thức
Khéo lợi dụng khe hở của luật pháp
Tư duy "nghịch đảo"luật pháp
Tránh nhẹ dạ cả tin, cần có lập trường riêng
Để tránh bị lừa, cần giám sát chặt chẽ hành động
của đối phương
Cái mình không thích; đừng làm cho người khác
Nhường người chính là vì mình
No 10: Tuyệt đối không được ngược đãi đồng tiền
Coi trọng tác dụng của đồng tiền
Đồng tiền - tấm gương phản ánh nhân cách và tinh
thần dân tộc
Người biết kiếm tiền mới là người có trí tuệ
Tiền có được do lao động
Khéo vay tiền để kiếm ra tiền
Tiền là tiền, không phân biệt cao thấp sang hèn
Khéo lợi dụng quốc tịch để kiếm tiền
Kiếm tiền gắn liền mục tiêu - tiền nằm trong tay
người có tiền
Trọng tâm hai nguồn tài nguyên lớn: Phụ nữ và
cái miệng
Phát triển từ nhỏ đến lớn, tập trung vào xã hội
thượng lưu
Thượng đế thế tục của người do Thái: Đồng tiền
Nơi nào có tiền có thể đến
Giỏi tính toán, chi ly từng đồng
Tiền là tiền, không phải là thần cũng chẳng phải
quỷ
Kiếm tiền là điều hợp lẽ tự nhiên
Tiền tất nhiên để hưởng thụ
Kiếm tiền và theo đuổi nữ sắc đều hợp lý
Sáu bí quyết lớn "Tay trắng làm nên đại
nghiệp"
Tăng cường năng lực làm giàu
